Binnen onze besloten Facebookgroep PASSIE VOOR MOTOREN met inmiddels 2300 leden is Andrew Thijssen een bekende trouwe schrijver. Andrew rijdt zowel op zijn trouwe Yamaha FJR1300A als op zijn Zero, de elektrische motor. We zaten bij de redactie met wat vragen, dus hebben we deze aan hem voorgelegd…

Hoe lang is het geleden dat je jouw eerste elektrische motorfiets kocht, en was dit nog voor dat je een elektrische auto reed?

Mijn eerste elektrische motorfiets kocht ik nog maar anderhalf jaar geleden. De eerste elektrische motorfiets reed ik in 2009. Dat was overigens meer duwen dan rijden. Die Quatya kon op papier 20 -25 km ver. Ik kwam er maximaal 12 km ver mee.  In de jaren daarvoor kwam ik hobby-matig steeds meer in de gelegenheid om op allerlei soorten motorfietsen te rijden. Ik was in die jaren ook steeds meer geïnteresseerd geraakt in de energie-transitie die er onvermijdelijk aan kwam. Daarmee gepaard gaande de overgang naar alternatief vervoer, dus ook elektrische motorfietsen. Daar werd toen nog nauwelijks over gesproken. Een elektrische auto rijd ik nu drie en een halfjaar. Je moet er tegenwoordig wel bij zeggen: Prive gekocht, zonder ondernemers voordelen … ik ben “slechts” loonslaaf. Ik heb in de loop van de jaren steeds meer mensen leren kennen die werkzaam zijn in de duurzame mobiliteit. Reuze interessant.

Wat was toen voor jou de belangrijkste reden? En is dit nog steeds een belangrijke reden?

Ik was als 16 jarige ooit in Toronto (Canada), daar werd ik als plattelands jongetje voor het eerst geconfronteerd met smog sluiers boven de stad. Daar was ik erg van onder de indruk. Vooral het idee  dat je daar de hele dag in zou moeten leven.. 10 jaar later was ik met de motor in Madrid, tijdens een onweersbui proefde ik letterlijk de zurige regen en voelde het prikken in mijn ogen. Ik vond dat echt smerig.  Ik raakte onder andere daardoor steeds meer geïnteresseerd in de overgang naar schone energie.  Dit had uiteindelijk ook te maken met mijn werk. Ik werk inmiddels 10 tallen jaren als geriatrie fysiotherapeut in de ouderen revalidatie. En geloof me, daar zie ik dagelijks  verschrikkelijke dingen die me/ ons  misschien nog te wachten staan.  Mede als gevolg van 100 jaar ( zeker de afgelopen 60 jaar), rotzooi inademen door industrie, verkeer, tuin en landbouw. Denk hierbij aan longaandoeningen, kankers en neurologische aandoeningen (bv Parkinson).  De cijfers daaromtrent liegen er inmiddels niet om. Inderdaad een van de redenen is volksgezondheid. Ik ben me in die jaren steeds meer gaan verdiepen in de werking van klimaatsystemen …. En dan wordt het allemaal een stuk duidelijker, maar vooral verontrustender.  Een leefbare gezonde wereld voor mijn (klein)kinderen en de rest van de wereld is voor mij nog steeds de belangrijkste reden… buiten het feit dat elektrisch fantastisch rijdt.

Als je motor rijdt, en je hoeft nergens naar te kijken, pak jij liever de benzine motor, of rij je liever elektrisch?

Ik heb dagelijks de keuze tussen mijn FJR1300A te pakken of mijn elektrische Zero. Aangezien ik de motorfiets bijna dagelijks gebruik is dat best prettig. Mijn FJR staat bijna het hele jaar stil. Ik gebruik die alleen als ik een verre trip ga maken met mijn petrolhead vriendjes . Dat zegt genoeg denk ik. Zodra de laad/tank infrastructuur parallel lopen gaat de FJR de deur uit. En dat is veel sneller dan de meesten nu in de gaten hebben.

Wat zijn de belangrijkste vooroordelen die je tegenkomt?

– Onbruikbaar door slechte actieradius,
– Batterijen zijn na 2 jaar op en kosten een godsvermogen,
– Batterijen zijn slechter voor het mileu dan brandstof,
– Als  het koud is kom je niet ver,
– Je rijdt op kolenstroom,
– Geen beleving,
– Je hoort ze niet aankomen dus gevaarlijk, loud pipes save lives

Rijden er volgens jou over in 2040 nog benzine motoren rond in NL?

Er rijden in 2040 vast nog wel brandstofvoertuigen rond in het verkeer. Maar dat zijn slechts uitzonderingen die gereden worden door mensen die er, om wat voor reden dan ook,  geen afstand van willen / kunnen doen. Of door liefhebbers die ons technisch erfgoed in stand houden. Maar die rijden  niet of nauwelijks meer op brandstoffen zoals we nu kennen. Trouwens, de brandstoffen zoals we die we nu tanken zijn ook niet meer de brandstoffen van 20-30 jaar geleden. Fossiele benzine zul je dan echt moeten zoeken of heel duur betalen. Vergeet niet dat de brandstofmotor binnen nu en 10 jaar verboden wordt om nieuw verkocht te worden. Waarschijnlijk wordt dit nog wel een paar jaar eerder vervroegd. De brandstof voertuigen die dan nog rondrijden krijgen te maken met steeds meer restricties. In de loop van de jaren worden die uitgefaseerd  middels biobrandstoffen en/of E fuels. Voordeel van deze laatst genoemde brandstoffen is dat je die kan maken van C02 uit de atmosfeer. Vergeet niet dat we in 2040 alweer snel een jaar of 20 verder zijn. De meeste mensen die nu nog verknocht zijn aan hun voertuig rijden dan niet of nauwelijks meer rond. Een nieuwe generatie motorrijders is dan aan de beurt.

Hoe zit het met waterstof?

Waterstof wordt door een aantal mensen gezien als de heilige graal. Begrijpelijk, want dan kun je “gewoon” tanken … en dat kennen we. Waterstof wordt inderdaad een steeds belangrijker onderdeel in de energie transitie. Waterstof is een mooie energiedrager. Dit kan gebruikt worden als de zon niet schijnt en de wind niet waait. Het probleem met waterstof is dat het niet zo maar bestaat op aarde. Dat moet gemaakt worden … en iets wat gemaakt moet worden kost energie. Wat dat betreft is er geen verschil met fossiele brandstoffen. Je spreekt nu nog over waterstofgas. Waterstof wordt overigens nu nog voor veruit het grootste deel gemaakt van afval gassen uit de olieraffinage. Je begrijpt dat olie maatschappijen dit dan ook graag willen gebruiken en verkopen als een schoon produkt. Dit wordt dan ook greenwashing genoemd

Misschien overbodig te zeggen, maar waterstof rijden is ook elektrisch rijden, met batterij. Weliswaar een kleinere, maar toch een batterij. Buiten het feit dat waterstof gemaakt moet worden, wat veel energie/elektriciteit kost, moet waterstofgas ook worden opgeslagen, vervoerd en weer omzet worden naar elektriciteit in een brandstofcel. Dit is een bijzonder inefficiënt proces.

Je moet eerst met elektriciteit waterstof maken, dit opslaan, vervoeren en weer omzetten naar elektriciteit. Dit laatste gebeurt in een brandstofcel (fuelcell). Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te begrijpen dat dat veel verlies oplevert.  Om het waterstofgas volume te geven om een afstand te kunnen rijden moet het vloeibaar worden opgeslagen. Dat gaat onder extreem hoge druk (500-700 bar) en extreem lage temperatuur (-250 graden celcius). Je begrijpt dat dat technische complex, duur en ruimte innemend is. Voor een motorfiets (nog) ongeschikt. Voor zwaar vervoer veel beter…

Waterstof als brandstof voor brandstofmotoren  is geen issue meer, dat is tot 10 jaar geleden nog geprobeerd. Maken van waterstof, opslag en vervoer is hiervoor beschreven. Het verbranden van een duur gemaakte brandstof in een inefficiënte brandstofmotor hebben we nu 130 jaar gedaan … dat doen we niet meer, nog afgezien van de hoge verbrandingstemperatuur van waterstofgas in een brandstofmotor wat technisch grote problemen levert. Ik noem even wat. Waterstof moet vloeibaar worden ingespoten. Vloeibare waterstof verdampt constant als de motor loopt. Dit moet omdat anders de druk in de waterstoftank te hoog oploopt. Ook als de motor niet loopt. Gevolg is dat het voertuig ook waterstof verbruikt bij stilstand en dat wil je niet bij een duur gemaakte brandstof. Waterstof gedraagt zich anders dan benzine en de verwachtte vermogens worden bij lange na niet gehaald. De verbranding verloopt dus nog vele malen inefficiënter dan al het geval is bij fossiele brandstoffen. De hele constructie wordt zoals hierboven gezegd veel groter en ingewikkelder. (Bron BMW)

Wat moet er met de voertuigen die nu nog verkocht e worden en rondrijden?

Dat is inderdaad een punt, je ziet nu al dat fabrikanten worstelen om de emissie normen te halen. Het gaat hierbij niet om het individuele voertuig maar om het vlootgemiddelde. Dit is overigens niet iets van de laatste jaren maar iets wat al 40 + jaar speelt. De ouderen onder ons weten al dat we in halverwege jaren 80  van het lood in de benzine zijn afgegaan en steeds meer naar mix met ethanol. Dat in combinatie met steeds compactere motoren in de voertuigen die meer vermogen gingen leveren.

Door  de toenemende klimaat problematiek (je mag er in geloven of niet, maar dat doet er nu niet toe) en volksgezondheidsproblemen worden de emissie eisen snel steeds strenger aangehaald. Om de uitfasering van de brandstofmotor te ondersteunen wordt nu ingezet op bio fuels en E fuels. Deze E fuels worden bv gemaakt van CO2 die opgeslagen zit in de atmosfeer. Dus netto stoot je niks meer uit dan je verbruikt, (straks meer).  Bio fuels zijn gemaakt op basis van planten (resten) en plantaardige afval-oliën. De grondstoffen hiervoor zijn onlangs geoogste bio bestanddelen die deel uitmaken van deze CO2 cyclus. Echter, deze Bio fuels doen bij onjuist gebruik  een beroep op onze voedsel keten.

Nu wordt het interessant voor de petrolheads: E fuels zijn synthetische brandstoffen. Deze zogeheten e-fuels worden gemaakt met duurzaam opgewekte stroom en CO2. Die CO2 komt uit de atmosfeer of fabrieksschoorstenen. Het proces van E fuells begint met duurzame elektriciteit, opgewekt door windmolens of zonnepanelen (of naar smaak met aardwarmte of kernenergie). Die groene stroom gaat naar grote elektrolyse-apparaten die water ontleden in waterstof en zuurstof.

De waterstof gaat naar een fabriek waar de synthese plaatsvindt met CO2 tot de verschillende synthetische koolwaterstoffen: e-methanol, e-diesel, e-LNG en e-kerosine. Via een soortgelijke route — maar dan met stikstof in plaats van koolstof — is e-ammoniak te produceren. Deze brandstoffen hebben een e’tje in de naam (van ‘elektriciteit’), maar ze verschillen niet wezenlijk van hun fossiele broertjes. Ze zijn nu alleen niet gemaakt van organisch materiaal wat miljoenen jaren in de aardkorst is opgesloten.

Resumerend: Transitie brandstoffen, zoals bio en E fuels  worden gebruikt om de “uitstervende “ brandstofmotoren naar hun eind te helpen en toch de emissie doelen te halen. Waterstof elektrisch is geschikt voor industrie en zwaar vervoer. Batterij elektrisch voor personen vervoer en motorfietsen. Wie weet wat voor combinaties hiervan er in de verre toekomst zullen zijn … of nieuwe technieken …. 100 jaar geleden konden we toch ook niet overzien waar de brandstofmotor toe zou leiden!

Een keer elektrisch proefrijden, in Brabant (Helmond) kan o.a. bij:
– //ikzoekeenmotor.nl/bedrijven/electric-motorbikes-nl/